Kodeks pracy / DZIAŁ PIERWSZY / Rozdział I

Kodeks pracyRozdział I

Tekst

Przepisy wstępne

Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.

Art. 2. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Art. 3. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

Art. 3¹.

§ 1. Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli nie dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym przepisie.

Art. 4. (uchylony)

Art. 5. Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.

Art. 6. (uchylony)

Art. 7. (uchylony)

Art. 8. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Art. 9.

§ 1. Ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

§ 2. Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych.

§ 3. Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych.

§ 4. Postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują.

Art. 9¹.

§ 1. Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może być zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy; nie dotyczy to przepisów Kodeksu pracy oraz przepisów innych ustaw i aktów wykonawczych.

§ 2. Porozumienie, o którym mowa w § 1, zawiera pracodawca i reprezentująca pracowników organizacja związkowa, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji, porozumienie zawiera pracodawca i przedstawicielstwo pracowników wyłonione w trybie przyjętym u tego pracodawcy.

§ 3. Zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy nie może trwać dłużej niż przez okres 3 lat. W zakresie i przez czas określony w porozumieniu, o którym mowa w § 1, nie stosuje się z mocy prawa wynikających z przepisów prawa pracy, o których mowa w § 1, warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.

§ 4. Pracodawca przekazuje porozumienie właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Jeżeli porozumienie jest zawarte z organizacją związkową, informacja o nim podlega wpisowi do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. poz. 1661).

§ 5. (uchylony)

Jednostki podrzędne

Odesłania z tej jednostki

Ta jednostka nie zawiera odesłań.

Jednostki odsyłające do tej jednostki

Żadna jednostka nie odsyła do tej jednostki.

Źródło urzędowe

Dokument źródłowy (str. 3)

Ostatnio przetworzono

16 października 2026, 15:59 CEST

Stabilny identyfikator LexData

kodeks-pracy/dzial-pierwszy/rozdzial-i

Dostęp przez API

GET https://lexdata.pl/api/nodes/kodeks-pracy/dzial-pierwszy/rozdzial-i

Wymaga tokenu API.

curl Python JavaScript

TOKEN="lexdata_token_here"
curl -s \
  -H "Authorization: Bearer ${TOKEN}" \
  "https://lexdata.pl/api/nodes/kodeks-pracy/dzial-pierwszy/rozdzial-i"

import requests

url = "https://lexdata.pl/api/nodes/kodeks-pracy/dzial-pierwszy/rozdzial-i"
token = "lexdata_token_here"
headers = {"Authorization": f"Bearer {token}"}
response = requests.get(url, headers=headers, timeout=10)
response.raise_for_status()
data = response.json()
print(data)

const token = "lexdata_token_here";
const response = await fetch("https://lexdata.pl/api/nodes/kodeks-pracy/dzial-pierwszy/rozdzial-i", {
  headers: { Authorization: `Bearer ${token}` }
});
if (!response.ok) throw new Error(`HTTP ${response.status}`);
const data = await response.json();
console.log(data);

Zastrzeżenie

LexData udostępnia strukturalne dane prawne dla oprogramowania, systemów AI i badaczy. Materiały mają charakter informacyjny i techniczny; nie stanowią opinii ani porady prawnej. Wnioski prawne należy zawsze weryfikować w źródłach urzędowych oraz u wykwalifikowanych prawników.